De Dender en het kanaal Blaton - Ath

Voor de liefhebbers van sluizen is dit een prachtige route. De Dender, een zijrivier van de Schelde, was vroeger een wildstromende rivier met twee bronnen. Door die twee bronnen had men een Westelijke en een Oostelijke Dender die bij Ath samenvloeiden. Het loont de moeite iets meer over de historie van de Dender te weten te komen. Om de Dender bevaarbaar te maken, moest deze gekanaliseerd worden. Hiervoor waren 13 sluizen nodig. Veel informatie over de bediening van de kunstwerken, jachthavens enz. is te vinden op de site van De-Vloot. De Dender is 65 km lang en vindt zijn weg zowel door het Waals als door het Vlaams Gewest. Vroeger stroomde hij door de stad Dendermonde om dan uit te monden in de Schelde. Maar dat zorgde voor al wat verkeersperikelen, verschillende bruggen moesten in de stad draaien. Men heeft de Dender 2,5 km om de stad geleid en nu mondt hij via de Sluis Dendermonde in de Schelde uit. De laagste dvh van de vaste oeververbindingen bedraagt 3,95 m. In natte seizoenen moet men er vooral rekening mee houden dat er flink gespuid wordt. Het overtollige water wordt via de Schelde afgevoerd. Dit kan wel eens problemen geven bij het aanmeren in de buurt van sluizen en spuigaten. Om een verbinding met het steenkolenbekken van de Borinage te maken, werd het Kanaal Blaton-Ath gegraven welke in 1868 gereed kwam. Beloeil ligt 30 m hoger dan Blaton en Ath en om deze hoogte te overbruggen moesten maar liefst 21 sluizen gebouwd worden terwijl het kanaal slechts 22 km lang is. De laagste dvh van de vaste oeververbindingen bedraagt 3,60 m.

De Dender
Voor het gedeelte Antwerpen-Dendermonde zie Naar Gent. Als men de verkeersbrug te Dendermonde gepasseerd is, bereikt men 2 km verder stroomopwaarts aan BB zijde de Sluis Dendermonde (168 m x 16m, VHF 20). De bedieningstijden op het Vlaamse gedeelte van de vind men op de op de site van den Bleek. Deze sluis is een getijdesluis. Het verdient aanbeveling de sluis tijdig via de marifoon aan te roepen. Het gedeelte na de sluis is kaarsrecht en na 2 km bereikt men de Ooiebrug (dvh 8m) en 500 m verder ziet men aan BB zijde de oude afgesloten arm van de Dender. Hopelijk maakt men deze nog eens open om een passantenhaven in de stad te realiseren.

Na een hoogspanningsleiding passeert men de spoorwegbrug (dvh 5,3 m) te Oudegem en wat verder bereikt men de Sluis Denderbelle (55 m x 7,5 m, verval 1,8 m, VHF 20). Deze bevindt zich aan BB zijde en voor de sluis is er een mogelijkheid tot aanmeren. De brug te Gijzegem (dvh 7,1 m) ligt 4 km verder. De Dender is hier nog steeds behoorlijk recht en na een klein uurtje bereikt men voor Aalst aan BB een zwaaikom om dan de ringbrug om Aalst (dvh 8,2 m) te passeren. De Zwarte hoekbrug die volgt is een hefbrug. Er volgt een spoorwegbrug (dvh 6,1m) en dan de St.Annabrug (dvh 5,95 m). Tussen de Zwarte hoekbrug en de St.Annabrug is de jachthaven van VVW Aalst. Voorbij de St.Annabrug is aan BB jachthaven De Werf. Men ligt hier in het centrum van Aalst, ook wel de Ajuinstad genoemd en beroemd vanwege zijn carnaval. Als men uit Aalst vertrekt, passeert men eerst Sluis Aalst (41,8 m x 5,2 m, verval 1,6 m, VHF 20). Na de sluis passeert men een voetgangersbrug (dvh 7 m) en de Zeebergbruggen die volgen zijn basculebruggen. Na Aalst wordt de Dender wat bochtiger en bij een hoogspanningsleiding loopt er een spoorbrug (dvh 4 m) schuins van BB naar SB over het vaarwater. De brug te Erembodegem is een hefbrug. Na een bocht naar SB ziet men de brug van de E40 (dvh 6,5 m) en vervolgens de spoorbrug bij Teralfene (dvh 6,8 m). Direct daarop de Sluis Teralfene (41,8 m x 5,2 m, verval 0,7 m) aan BB zijde. Na de sluis passeert men de Leeuwbrug (dvh 7,5 m) en krijgt men een bocht naar BB en vervolgens een scherpe bocht naar SB om dan de brug te Liederkerke en een spoorbrug (dvh 5 m) te passeren. Nu stevent men recht op de Sluis Denderleeuw af (41,8 m x 5,2 m, verval 2,2 m), die eveneens aan BB zijde ligt. De basculebrug van Denderhoutem wordt gelijk met de sluis bediend. Op weg naar Ninove heeft men nog de brug te Okegem (dvh 4,3 m), een hoogspanningsleiding en de Ninove-Meerbeke brug (dvh 6 m).Aan SB zijde bij de Oude Kaaibrug is de jachthaven van VVW Ninove. Het centrum van Ninove is niet ver weg. De Begijnenbrug die volgt is een basculebrug en wordt gevolgd door de Elisabethbrug (dvh 4,85 m). Men bereikt nu Sluis Pollare (41,8 m x 5,2 m, verval 2,5 m)). De Dender wordt nu een prachtig vaarwater in een landelijke omgeving. Na eerst weer een hoogspanningsleiding passeert men bog 2 bruggen, de Zwarte flesbrug (dvh 4,5 m) en de ophaalbrug te Zandbergen. Na onder een hoogspanningsleiding doorgevaren te zijn bereikt men Sluis Idegem (41,8 m x 5,2 m, verval 2,3 m). De brug bij de sluis wordt gelijk met de sluis bediend. Na de eerste bocht naar SB moet men even opletten voor het veerpontje en na een flauwe bocht naar BB bereikt men Schendelbeke. Aan BB voor de Schipkensbrug (dvh 4,25 m) bestaat er de mogelijkheid om aan te meren. Direct na deze brug passeert men de Schendelbekebrug (dvh 6,25 m). Bij Onkerzele zit er een scherpe knik naar BB in het vaarwater en vaart men naar Geraardsbergen. Eerst passeert men de Zonnebloembrug (dvh 7,95 m), een beweegbare brug de Wijngaardbrug en de Grotestraatbrug, ook een beweegbare brug. Dan volgt de Sluis Geraardsbergen (41,8 m x 5,2 m, verval 1,5 m). Blijft men niet in Geraardsbergen liggen is het verstanding dit door te geven aan de sluiswachter. Zij waarschuwen dan de eerste sluis in Wallonië (Sluis Deux-Arcen), anders heeft mijn kanst dat men daar 2 uur moet wachten. Héél veel informatie vindt men op de suit van Sluis Geraardsbergen. 

Aan BB zijde passeert men de Oudenberg (111 m) en bereikt men de jachthaven van VVW Den Bleek. Geraardsbergen heeft ook zijn Manneken Pis, maar is bij wielerliefhebbers vooral bekend om zijn "muur". Het landschap van de Vlaamse Ardennen is prachtig en Geraardsbergen is ook een bekend bedevaartsoord. De jachthaven bevindt zich ook in de buurt van Overboelare dat bij extreem hoge waterstanden dikwijls als eerste last heeft van overstromingen.

Verder op weg naar het Waals Gewest passeert men de Guilleminbrug (dvh 6m), de spoorbrug (dvh 4,3 m) en de Van Lierde brug (dvh 4,3 m). Na een bocht naar BB passeert men een brug, waarna een bocht naar SB volgt en men de Sluis Deux-Arcen (41,8 m x 5,2 m, verval 2,5 m) bereikt. In het Waals Gewest worden alle kunstwerken bediend van 08.00 uur tot 17.30 uur met uitzondering van 2 januari, 2 november en 26 december. De Deux-Arcenbrug die volgt is een ophaalbrug. Na een hoogspanningsleiding, een spoorbrug en een wegbrug bereikt men Sluis Lessines (41,8 m x 5,2 m, verval 2,15 m). De ophaalbrug voor de sluis wordt gelijk met de sluis bediendDe Jeumontbrug is ook een ophaalbrug en na deze gepasseerd te zijn, kan men aan SB aanmeren en bestaat er de mogelijkheid tot overnachting. Lessines is steeds het betwiste grensgebied geweest tussen Vlaanderen en Henegouwen. Het is in zijn geschiedenis 7 keer verwoest geweest. Na Lessines passeert men een spoorbrug, de Hourainbrug en na weer een spoorbrug maakt de Dender een scherpe bocht naar SB. Na het passeren van de brug van de N57 en een hoogspanningsleiding bereikt men Sluis Papignies (41,8 m x 5,2 m, verval 2,4 m). De Papigniesbrug die daarop volgt is een ophaalbrug en wat verder passeert men de brug van de A8. De Hatortbrug is ook een ophaalbrug en dan passeert men een voet- en fietsbrug. Dan bereikt men de Sluis Rebaix (41,8 m x 5,2 m, verval 2,8 m). Na de Tenrebrug ziet men aan SBzijde een grote inham en dan bereikt men de laatste sluis van de Dender, Sluis Bilhee (41,8 m x 5,2 m, verval 2 m) te Bouvignies. Na het passeren van de brug van de N7 en de Bruxelles-Lille brug komt men de eerste sluis van het Kanaal Blaton-Ath tegen.

Kanaal Blaton - Ath
In Ath bestaat er ook de mogelijk om aan te meren en te overnachten. Ath is vooral bekend als de stad van de reuzen. De bediening van de kunstwerken is van maandag tot zaterdag van 0.800-17.30 uur. Op zon- en feestdagen tussen 1 mei en 31 oktober worden deze ook bediend van 09.00 uur tot 18.00 uur. De kunstwerken worden bediend door mobiele ploegen, waardoor er wachttijden kunnen optreden. De mobiele ploegen kunnen per GSM bereikt worden. Van Sluis Blaton 1 t/m Sluis Blaton 4 tel. 069 574443 en van Sluis Blaton 5 t/m Sluis Ath 21 tel. 068 282148. De sluizen hebben min of meer dezelfde afmetingen als die van de Dender. Sluis Ath 21 heeft een verval van 3 m. Na de sluis passeert men een spoorbrug, de d'Or brug en na de Ath-Tournai brug bereikt men Sluis Ath 20 met een verval van 2,9 m. De Carré brug is een ophaalbrug en Sluis Ath 19 heeft een verval van 2,9 m. De Ascampbrug is ook een ophaalbrug en Sluis Ath 18 heeft eveneens een verval van 2,9 m. Dan krijgt men de Maffle brug en Sluis Maffle 17 (verval 2,9 m). De Attre brug is een ophaalbrug en Sluis Maffle 16 heeft een verval van 2,9 m. Men heeft Ath nu verlaten en men is bijna 20 m gestegen. Men kan even op adem komen voordat men de volgende serie sluizen bereikt. Men passeert een spoorbrug, de ophaalbrug 3 Fontaine-Chievres, een fiets- en voetbrug, de Ladrie brug (ophaal), de Rosabrug (ophaal) en dan de ophaalbrug Devijlder te Tongre-Notre-Dame. De Ladeuze brug is ook een ophaalbrug en dan bereikt men Sluis Ladeuze 15 (verval 2,9 m). Na een hoogspanningsleiding en de Huissigniesbrug Sluis Ladeuze 14 (verval 2,9 m), Sluis Ladeuze 13 (verval 2,9 m), Sluis Ladeuze 12 (verval 2,9 m) en Sluis Beloeil 11 (verval 2,9 m). Beloeil is het hoogste punt in het kanaal.

De Grosage brug is een ophaalbrug gevolgd door de brug van de N526 (dvh 3,7 m), een fiets- en voetgangersbrug, een ophaalbrug bij Les Ecacheries en na een tijdje de Calvaire brug bij Stambruges. Nu gaat men weer dalen naar Blaton. De eerste sluis is Sluis Stambruges10 (verval 2,8 m) gevolgd door een ophaalbrug. Vanaf Sluis Grandglise 9 (verval 2,8 m) ziet men elke volgende sluis al. Na de brug van de N50 moet men door Sluis Grandglise 8 (verval 2,8 m), een ophaalbrug en Sluis Blaton-Granglise 7, 6 en 5. Allen met een verval van 2,8 m. Na het passeren van de brug van de E42 volgen de laatste 4 sluizen, die door een andere ploeg bediend worden. Sluis Blaton 4 (verval 2,8 m), een brug, Sluis Blaton 3 (verval 2,8 m), een spoorbrug, Sluis Blaton 2 (verval 2,8 m) en eindelijk als laatste Sluis Blaton 1 (verval 2,25 m). Aan SB zijde ligt de stad Blaton, een naam die men na al die sluizen nooit meer vergeet. Het verdient aanbeveling zich voor deze tocht op de hoogte te stellen of alle sluizen wel werken. Er volgen nog 3 bruggen voordat men het Kanaal Nimy-Blaton-Péronnes bereikt. SB uit gaat men onder de Blatonbrug door richting Péronnes en BB uit richting Mons en het Centrumkanaal met zijn liften.